Slakzalverij

De ene slak:
“Je zou beter wat meer voor jezelf zorgen.”
De andere slak:
“Jij zou beter wat meer voor jezelf zorgen.”
Beide slakken:
“Zullen we dan voor elkaar zorgen?”

Zo zou een gesprek of kortfilm tussen twee hoogsensitieve personen (HSP) kunnen gaan. Een lichte variant van bovenstaande quote heb ik genoteerd in het exemplaar van Wake-up call voor iemand die me dierbaar is. Soms zijn weinig woorden nodig om veel duidelijk te maken. Een stevige zin voor verantwoordelijkheid en zorg voor anderen is naar mijn gevoel één van de mooiste en warmste eigenschappen van een HSP. In die enorme dosis inlevingsvermogen – empathie is een maatschappelijk bindmiddel – schuilt echter een valkuil, wanneer je er meer voor anderen dan jezelf bent.

Wetenschappelijk wordt de sterkere empathie bij HSP’s verklaard door een hogere activiteit bij de spiegelneuronen(*). Die vuren niet enkel wanneer je een handeling uitvoert, maar ook wanneer je de handeling door iemand anders ziet uitvoeren. De spiegelneuronen zijn gevonden bij primaten (waaronder de mens) en sommige vogels en weerspiegelen in feite het gedrag van een ander. Dat maakt leren door nabootsing maar ook het inschatten van andermans intenties en emoties mogelijk.

I’ll feel the fear for you, I’ll cry your tears for you
I’ll do anything I can to make you comfortable
Even if I fall down when you’re not around
Don’t worry about me, don’t worry about me
I’ll climb the hills you face, I’ll do this in your place
I’d do anything to go through it instead of you
But even if I fall down when you’re not around
Don’t worry about me, don’t worry about me
(Frances – Don’t worry about me)

Het is dus geen fabeltje dat iemand de (emotionele) pijn van een ander kan voelen. Op zich is dat niet erg. Er voor die ander willen zijn, dat leed proberen wegnemen, een maatschappelijk verschil maken: stuk voor stuk mooie drijfveren, zeker als ze op je persoonlijk moodboard van waarden, normen of zelfs persoonlijke missie staan. Ik noem HSP’s wel eens slakken die met hun eigen bindweefsel anderen lijmen wanneer ze dreigen te breken. Waak echter over je voorraad aan dat weefsel. Vermijd dat je als het ware het leed van de wereld draagt en alles voor iedereen oplost terwijl je zelf traag maar zeker oplost. Cruciaal daarbij is dat we als HSP’s van elkaar leren hoe we grenzen leren stellen om te vermijden dat we mentaal en lichamelijk te fel gebukt gaan onder de last van anderen en uiteindelijk uitdrogen. Voor een slak is dat dodelijk. Onthoud bijvoorbeeld dat nee zeggen tegen een ander heus wel kan en dat je op die manier wel eens ja zegt tegen jezelf.

Maar je wilt er toch zijn voor een ander? Klopt, maar dat kun je enkel als je er ook voor jezelf bent. Want als je dat niet doet, brokkel jij – en daarmee ook je beste eigenschap – af. Dreig je dan niet te verharden? Neen, want je kunt heus wel op een zachte manier te kennen geven dat ook jij bepaalde behoeftes en nood aan zelfzorg hebt. Laten we elkaar dus beregenen met wat durf. Elkaar beleffen en toch zacht houden. Als een slak die een vochtig spoor naar het licht gevonden heeft om zelf niet uit te drogen en tegelijk anderen mee op de rug neemt. Om samen wat voorraad bindweefsel te gaan bijtanken.

Wanneer je mentaal flink lekgeslagen wordt maar op de juiste manier gelijmd wordt, kun je er goed en misschien zelfs beter dan voorheen weer tegenaan. Dat heeft de ervaring mij althans geleerd. Ik werd er recent nog aan herinnerd toen ik een stel nieuwe buitenbanden op mijn racefiets legde – ook de carrosserie moet je verzorgen, weet je wel. Ik merkte achteraan nog steeds dezelfde geplakte binnenband. Die kreeg ik ruim een jaar geleden van een fietsmakker, toen ik onderweg lek reed en er iets mis bleek met de nieuwe binnenband die ik zelf bijhad. Hij heeft me zowat 3,5 jaar geleden overtuigd om mee met zijn bende te gaan fietsen. Ik ben hem daar nog steeds dankbaar voor want zo heb ik een aantal nieuwe vrienden die, zonder het misschien ten volle te beseffen, veel meer geplakt hebben dan mijn binnenband.

“De meeste mensen willen anderen inpakken; een HSP pakt mensen uit.”

Op je eentje kun je de wereld – en daarmee ook jezelf – niet draaiende houden. Je bent dus altijd in interactie met anderen om je heen. De kunst bestaat er in om als HSP vanuit die zorgzaamheid een brug op het pad van anderen te zijn zonder dat je zelf verdwaalt of onder de last bezwijkt en alleen met de scherven achterblijft. Einfühlsam hoeft niet tot einsam te leiden. Weet dat de samenleving uit alle karakterkleuren en -types bestaat en de meeste mensen lang niet zo gevoelig zijn als jij. Sommigen gaan, eventueel zelfs op een overdonderende manier, op zoek naar hun geluk en deinzen er niet voor terug om onderweg met het spoor voor je voelsprieten ook jouw energie weg te zuigen.

Ken jij mensen die vragen hoe het met je gaat maar eigenlijk zo snel mogelijk over zichzelf willen praten? Je kunt je afvragen in welke mate zij oprecht in jou geïnteresseerd zijn. Eigenlijk zoeken ze vooral een liefst zo stil mogelijke en bevestigende spiegel. Willen ze hun vaak slechte gevoel in jouw buurt van zich afschudden. Een medestander vinden. Je inpakken. Als anderen enkel dat stof van zich blijven afblazen, zorg dan dat het niet op jouw empathische filter blijf hangen, zodat het je niet traag maar zeker allergisch maakt, voor mentale jeuk zorgt en op termijn zelfs verstikt. Want meestal werkt die filter voor dergelijke aandachtkapers in één richting en lopen ze liefst zo ver mogelijk weg wanneer jij eens ventileert. Communicatie en begrip lopen in twee richtingen.

Houd dat toch in het achterhoofd wanneer je iemand in je warmte sluit. Met respect voor elkaar uiteraard. Op jouw geduldige manier slaag je er binnen de grenzen in om die hardere medemens wat te verzachten. Uit te pakken. Te ontkalken. Waardoor je bouwstoffen binnenhaalt voor het huisje dat je meedraagt en waarin je kunt schuilen als je het gevoel hebt even nee te moeten zeggen.

Voor die kruisbestuiving, om elkaar verder te helpen, heb je naar mijn mening trouwens heus geen diploma of wetenschappelijke achtergrond nodig. Menselijke connectie overstijgt elke papieren vrijgeleide. Ook al wordt dat door sommigen als kwakzalverij bestempeld – zie eerdere post. Charlatans heb je overal maar persoonlijk vind ik dat er niets mis is met oprechte slakzalverij.

Uitsmijter:
Een andere goeie fietsmakker, die me al heel wat letterlijke en figuurlijke duwtjes gegeven heeft en waarmee ik kilometers malend al menig boompje over schrijfsels als deze slakzalverij opgezet heb, kwam nog met een kronkel op de proppen toen ik hem uitdaagde. Na een beetje pingpong hadden we een paar zinnetjes die mooi weergeven hoe je elkaar kunt helen. Hij zegt wel eens dat ik een sterkere fietser ben dan ik denk. Hij heeft een betere pen dan hij vermoedt. We katalyseren elkaar.

een zetje, een duw
onbaatzuchtig, niet te luw
eerder vluchtig
soms eens luchtig
houdt de groep bijeen
geeft rust aan iedereen

Don’t worry about me:
Was je getriggerd door de tekst van Don’t worry about me of kende je het nummer al? Hieronder een pure akoestische versie waar de hoogsensitieve kwetsbaarheid maar ook een enorme kracht van afspat. Luister tot aan haar schuchtere thank you helemaal op het einde. Ook die zegt veel.


(*) Op basis van definitie hoogsensitiviteit dr. Elaine N. Aron.

3 gedachten over “Slakzalverij

  1. Al heel vele jaren zoek ik mijn heil enkel in ‘mijn’ bijbeltje, een aparte editie van het tijdschrift ‘De Cocon’ van de Vereniging voor HSP-ers Vlaanderen – dit naast de hulp van een therapeut. Ik wou er mezelf niet in verdiepen, heel bewust, dat laat ik aan de wetenschappers over, wij zijn de proefkonijnen voor de HSP-ers van morgen. O geen ziekte ? het zal dus nog zijn tijd vragen. Wat me wel lukte, is totaal los van dit alles, teksten en gedichten te schrijven. Al ben ik er me van bewust, dat anderen heil vinden bij deze herkenning van een tekst, die HSP omschrijft !

    1. Teksten en gedichten zijn een mooie manier om te ventileren wat, zeker als HSP, moeilijk is om te vertellen. Wij praten met minder woorden, tenzij op onze eigen creatieve manier. Door dat te delen en kwetsbaar te durven zijn en dankzij initiatieven als HSP Vlaanderen, waarvoor ik met plezier af en toe schrijf, leggen we de fundamenten voor een wereld waarin kinderen meteen ‘voelen’ dat ze goed zijn zoals ze zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.