Flatline

Volgens een studie in opdracht van de Socialistische Mutualiteiten krijgt maar liefst 39% van de mensen die met een burn-out kampen antidepressiva voorgeschreven. Bij een langdurige afwezigheid van zes tot twaalf maanden zou dat zelfs 47% zijn. Volgens de onderzoekers druist het in tegen de internationale richtlijnen die aangeven dat medicatie en antidepressiva niet de juiste behandeling vormen.

Toen ik onderweg naar kantoor dat bericht op Radio 1 hoorde, moest ik toch even – opnieuw – de wenkbrauwen fronsen. Het lijkt namelijk dat net als de seizoenen ook dezelfde berichten blijven terugkeren. Het is zoals vaak geweten maar er wordt helaas niks of te weinig aan gedaan.

Via de spiegels hou ik het verkeer en mezelf in de gaten. Ook de files lijken meer dan ooit terug van weggeweest ondanks het feit dat telewerk het nieuwe normaal zou worden – ik prijs me gelukkig niet elke dag van de Kempen naar Brussel te moeten snorren. Door de speakers klinkt net na dat bericht een naar mijn gevoel passelijke melodie: ‘My name is nobody’ van Ennio Morricone, uit de spaghettiwestern die dezelfde titel draagt. Want als er één ding is dat ik me herinner toen ik gelukkig slechts zeer kort aan de medicatie zat om (beter) te kunnen slapen, is dat het er niet voor zorgde dat ik mijn naam – lees mezelf – erdoor terugvond. Integendeel. Dat lukte me pas door echt in de spiegel te kijken en iets te doen met wat ik over mezelf en mijn context leerde.

Even terug naar drie passages uit Wake-up Call.

De eerste maand na mijn crash: “Over oplossingen gesproken: medicatie als Diazepam en de andere Valiums van deze wereld waren voor mij maar een tijdelijk (s)la(a)pmiddel. Het was mijn voorzet om iets te krijgen, met het oog op een betere nachtrust richting de herstart. Geen opgedrongen advies. Dat dingen vooral mijn eigen keuzes zijn, zou in mijn latere herstelperiode nog een cruciale rol spelen. Je slaapt effectief beter (in). Je emoties en gedachten kennen geen pieken en dalen. Je hebt een (vals) gevoel dat het weer beter gaat. Maar het tegendeel is waar. Ik ben ervan overtuigd dat in sommige gevallen medicatie noodzakelijk is, maar het probleem moet zo snel mogelijk aan de bron aangepakt worden. Hoe vroeger het stadium waarin een kwaadaardig gezwel vastgesteld wordt, des te groter de kans op genezing. Dat geldt ook voor mentale kanker. Door de symptomen te verdringen, verdrink je niet de parasiet die je van binnenuit langzaam maar zeker wegvreet.”

Meteen na mijn te vroege herstart: “Er vloeit meer kracht weg dan ik toegevoegd krijg. Mijn weerstand neemt verder af. De veerkracht waarover ik ondertussen lees, lijkt bij mij meer op die van een houten plank dan van een zachte matras die bij welke schok dan ook netjes zijn oorspronkelijke vorm terugwint. Tijdens de poging om in januari terug op te starten was er een overreactie en ontliep ik bijna gedesinteresseerd elke vorm van verantwoordelijkheid. Fysiek aanwezig maar emotioneel niet op de afspraak. Het kon me allemaal nog weinig schelen. Ik gaf in feite op en nam de ontstekingskoordjes van die bom steeds steviger vast terwijl ik voor de rest alles losliet. Medicatie was een katalysator van de apathie. Het was een kwestie van tijd om mezelf opnieuw en deze keer pas echt tegen te komen.

Bij de beslissing om echt tijd voor mezelf te nemen: “Dan gaat de laptop dicht en in de tas, nog niet wetend dat die daar drie maanden zal blijven. Bij de dokter zeg ik eindelijk klaar te zijn om helemaal zijn advies te volgen. De resterende Diazepammetjes gaan meteen de vuilbak in. Tijd om echt schoon schip te maken. Ik ben er helemaal klaar mee. Maar er ook absoluut klaar voor. Elk nadeel heeft z’n voordeel. Achteraf bekeken.” 

Eén van de onderzoekers verwees via de metafoor van een flatline naar het effect van medicatie, die eventuele hoogtes en laagtes opvangt. Als niet-medisch specialist durf ik aan te nemen dat het in sommige gevallen – van depressie – aangewezen is. Toch bekruipt mij het gevoel van een te makkelijke one-fits-all oplossing of etiket x leidt standaard tot recept y, terwijl verschillende gevallen even uiteenlopend kunnen zijn als de kruin van een boom in de winter versus de zomer en zelfs de meeste niet-Italianen weten dat één saus lang niet bij elke pasta smaakt. Naar mijn mening wordt de echte oplossing van het mentale en/of fysieke probleem te vaak vooruitgeschoven en raspen we in sommige gevallen misschien wel een belangrijk stukje identiteit weg waarnaar iemand net op zoek is.

Een geforceerde mentale flatline – je bestaat dan eigenlijk niet meer echt – kan ook wel eens anders uitdraaien dan verwacht. Even lamgelegd worden om pieken en dalen te vermijden en tijdelijk minder sporen van een burn-out zien creëert misschien het waanbeeld dat het beter gaat. Soms met extra gevolgen die pas later duidelijk worden. Een soort vals gevoel van veiligheid dat in tijden van covid safe pasjes en mondmaskers niet vreemd in de oren klinkt.

Vroeg of laat moet die valse beschermende cocon geopend worden om echt aan de slag te gaan. Een leven zonder hoogtes en laagtes is weinigen gegeven. Het besef dat niet altijd alles in balans is, wordt misschien wel je meest waardevolle evenwicht.

Kan iedereen bij kalm weer stuurman zijn? (naar Seneca)

2 reacties op “Flatline

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.